SİGARA

3000 Yıllık Geleneksel Çin Tedavi Sanatı

Dünya Sağlık Örgütü'nün Tavsiye Ettiği Alternatif Tıp Dalı

Günümüzün en önemli sağlık sorunlarının başında gelen sigara bağımlılığından kurtulmak için alternatif ve tamamlayıcı tıp yöntemleri de yardımcı olmaya çalışmaktadır. Tüm bağımlılık tedavilerinde olduğu gibi, bu tedavide de kişinin istekli ve kararlı olması başarı şansını arttırır. Akupunktur nikotin çekilmesine bağlı şikayetleri azaltıp zihni sakinleştirirken, hipnoterapi ve benzeri tekniklerle sigarasız bir hayata hazırlanmak da kolaylaşır.

SİGARA İLE İLGİLİ GERÇEKLER 

Sigara ve dumanı içinde ne var?

Katran, karbon monoksit, DDT-arsenik-formaldehit vb. yaklaşık 4000 çeşit kimyasal.
En önemlisi, sigaradaki tütünde bağımlılık yaratan nikotin bulunur.
TAMAMI SAĞLIĞA ZARARLI şeyler.

Nikotin kalp krizi ve felç riskini arttırır.

Katran ve karbonmonoksit solunum problemlerine, sigara dumanı-kansere yol açar.

Sigara ile ilgili esas sorun nedir?

Sigara hem bağımlılık hem de alışkanlık yapar.  Fiziksel ve davranışsal değişikliklere neden olur.

Bağımlılık tütündeki nikotinden kaynaklanır. Kandaki nikotin miktarı azaldıkça eksikliğine bağlı şikayetler ortaya çıkar ve bir sigara yakmak istersiniz. Şikayetlerin geçmesi için nikotin takviyesine ihtiyacınız vardır. Yani kullanmaya bir başladığınızda vücudunuz da ihtiyaç duymaya başlar. Ne kadar uzun süre kullanırsanız ve miktar olarak ne kadar çok içerseniz bırakması da o kadar zor olur.

Alışkanlık ise zaman içerisinde yerleşir. Sigarayı satın almak, yakmak, belli durumlarda, ortamlarda içmek, bazı duyguları yaşarken sigaradan medet ummak veya arkadaşlık etmesini beklemek hep alışkanlık olarak yerleşir. Yemekten sonra bir sigara içmek, çayla-kahveyle veya alkolle içmek, stresliyken, veya telefonla konuşurken, araba sürerken, sıkıldığınız-gerildiğiniz ortamlarda eliniz meşgul olacak birşeyler aradığında sigara içmek hep alışkanlığa bağlıdır.

Hemen hemen içen herkes “bir denemek” için başlamıştır. Alışkanlık da bağımlılık da böyle başlar.

Tiryakilerin %99'u tütünün tek başına bütün yasadışı ilaç ve maddelerin toplamından daha fazla sağlık problemine ve erken yaşta ölümlere neden olduğunu bilmeden sigaraya başlar.

Bu yüzden hiç başlamamak en iyisidir.

başa dön

Sigarayı neden bırakmalıyız?

Önce sağlığımız için.

Sigara öksürük ve boğaz ağrısından tutun da diş eti hastalıkları, ciddi solunum problemleri, akciğer hastalıkları ve kansere neden olur.

Kalp ve damar hastalıkları riskini arttırır. Yani kalp krizine ve felçlere davetiye çıkarırsınız. Mide ülserleri, asit reflüsü de sırada bekler.

Hamilelerin bebeklerine ciddi zararları olabilir.

Hava açlığı çekmeniz, çabuk yorulma ve halsizliğiniz, cildinizin kuruması ve kırışıklıkların daha erken yaşlarda başlaması, dişlerinizin paslı-kirli görünmesi, nefesinizin pis kokması, kıyafetlerinizin, saçlarınızın, elinizin, evinizin, arabanızın kötü kokması yine bırakmak için oldukça etkili nedenler.

Sigara alışkanlık ve bağımlılık yaptığı için sigaranın esiri olduğunuzu farkettiğiniz ve her türlü zararını bilmenize rağmen içmeye devam ettiğiniz için kendinize  olan saygınız yara alır.Çocuğunuzun da sizi örnek alacağını bilmelisiniz.

Bunların dışında sigara içmek ateşle yapılan bir faaliyet. Ateş olan yerde kıyafetlerinizdeki, eşyalarınızdaki ufak yanıklardan tutun da ciddi ev yangınları,  orman yangınlarına kadar felaketlere daha yakınsınız demektir.

Ortada bırakılan sigara ve çakmakla oynayan bir çocuğun kendine, ailesine, çevresine verebileceği zararlar çok büyük olabilir. 

Sigara içtiğiniz için ailenizle, çevrenizle, iş ortamınızdaki kişilerle ciddi tartışmalarınız olabilir. Kendine ve çevresine böyle zarar verebilen bir kişiye gösterilen saygı gelişmiş toplumlarda oldukça düşmüştür.

Son olarak, sigara oldukça pahalı bir alışkanlıktır. Sadece sigarayı satın alırken ödediğiniz para yılda birkaç milyarı bulabilirken, sigaraya bağlı hastalıkların tedavi masrafları, işgücü ve iş günü kayıpları çok ciddi meblağlara ulaşmaktadır.

Tütün çiğnemek de sigara içmek kadar zararlı mıdır?

Evet. Sigara içmek de tütün çiğnemek de vücudumuz için toksik yani zehirleyicidir. Sigara içmek vücudumuza zarar verirken tütün çiğnemek ilaveten can yakıcı da olabilir. Tütün çiğnemek boğaz ağrısına, ağız içinde beyaz plaklar şeklinde yaralara, ağız içi ve dişetlerinde hastalıklara, kansere neden olabilir. Yine çiğnemeye bağlı kötü ağız kokusu, dişlerde renk değişiklikleri, diş kayıpları olabilir. Ayrıca tütün çiğneyerek aldığınız nikotin bir sigaradakinden 15 kat daha fazladır, bu yüzden de bağımlılık riski çok daha fazladır.

başa dön

Bırakmak için çok geç olduğunu düşünenler için?

İçicilerin hayatlarında bir değişiklik yapmaları için asla geç kaldıklarını düşünmemeleri lazım. Bırakmak için hem nikotin bağımlılığının hem de sigara alışkaşkanlığının kırılması lazım. Alışkanlık deyince tütünle ilgili hayatımıza yerleştirdiğimiz davranışları kastediyoruz. Mesela yemekten sonra bir tane yakıyorsak onun yerine kalkıp dişlerimizi fırçalamak gibi bir alışkanlık koyabiliriz veya elimizdeki işi bitirdiğimizde verdiğimiz molalar esnasında bir sigara yakmak yerine kültür fizik hareketleri veya kısa bir yürüyüş yapabiliriz.

Sigarayı nasıl bırakabilirim?   

1. Bırakacağınız tarihi belirleyin. Bu tarih, kafa olarak hazırlanabilmek için 1 ile 4 hafta arasında bir gün olsun. Mümkünse, denk geliyorsa hayatınızda bazı değişikliklerin olacağı bir tarih, mesela bir yere seyahat, bir iş veya ev değişikliği, tatil başlangıcı veya bitişi, yakın ise Ramazan başlangıcı gibi bir tarih olsun.  Seçtiğiniz tarihin o dönemde hayatınızda ekstra stresli günler geçireceğiniz bir dönem olmamasında fayda var.

2. Bırakmak isteme nedenlerinizin bir listesini yapın. Listeniz hep yanınızda olsun ki nikotin isteği geldiğinde bakıp destek alabilesiniz.

3. Nerelerde, ne zaman ve neden sigara içtiğinizi kaydedin. Bunu mesela 1 hafta uyguladığınızda, sigarayı bıraktıktan sonra hangi durumlarda canınızın sigara çekeceğini bileceksiniz. Bu durumlarda sigara içmek yerine ne yapacağınızı  planlayın. Ayrıca size sigara ikram edenlere,  içmeniz yönünde üzerinizde baskı hissettiğiniz durumlarda ne söyleyeceğinizi belirleyebilirsiniz.

4. Sigara ve sigarayla alakalı herşeyi yokedin. Kararlaştırdığınız bırakma gününe yaklaştığınızda kül tablaları, çakmaklar, sarma sigara içiyorsanız sarma makinası, sigara kağıtları, içtiğiniz mekanlardaki sinmiş sigara kokusuna kadar herşeyi yokedin. Tabii stokladığınız tüm tütün ve sigaralar da yokedilmeli.

5. Tüm eş-dost-arkadaşlarınıza sigarayı bırakmaya çalıştığınızı söyleyin. Onlara sigara içmek konusunda destek olmalarını, baskı yapmamalarını, ikram etmemelerini söyleyin. Onlarla beraberken sigara içmek dışında yapacak birşeyler bulun.

6. Bırakma gününüz geldiğinde, BIRAKIN. Sigara içmeden geçirdiğiniz her gün, hafta, ay için kendinizi ödüllendirmek üzere plan yapın. Sigaradan tasarruf ettiğiniz parayla keyifli birşeyler yaparak kendinizi ödüllendirin.

Bir diğer görüş:
Yapılan bazı çalışmalarda sigarayı bırakmaya hazırlanırken, belirlenen gün yaklaştıkça stresin arttığı ve bırakmamak yönünde bilinçaltı bir defans geliştirildiği, ileri bir tarih planlamadan bırakma girişiminde bulunmanın daha başarılı sonuçlar verdiği söylenmektedir. Çevremizde sigarayı bırakanların da genelde çok ani karar vererek bu bağımlılıklarından kurtulduğunu duymamız bu görüşü destekler görünmektedir.

başa dön

Sigarayı bıraktığımda kilo alır mıyım?

Bazıları birkaç kilo alırken bazıları da kilo verir. Kilo almanın nedeni sigara içmek yerine yiyeceğe yönelmedir. Alınabilecek birkaç kilonun sigaranın zararları karşısında çok düşük bir bedel olduğu aşikardır. Sigarayı bırakmaya çalıştığınız dönemde ayrıca diyet yapmak stresinizi arttırarak her iki konuda da başarınızı zora sokabilir. Bunun yerine yediklerinizi takip ederek, daha düşük kalorili gıdalara yönelerek ve düzenli egzersiz yaparak bu durumu önleyebilirsiniz.

Sigarayı bıraktığım zaman kendimi nasıl hissedeceğim?

Bu ne kadar zamandır, ne miktarda içtiğinizle, vücudunuzun ne kadar bağımlılık geliştirdiği ile ve bırakmaya ne kadar hazır olduğunuzla alakalıdır.
İçmediğiniz her 1-2 saatlik sürede kan dolaşımındaki nikotin yarıyarıya azalır. Bu demektir ki bir sigarayı bitirdikten sonra canınızın yeni bir sigara çekmesi fazla sürmez.
İlk günlerde kendinizi sinirli, stresli, alıngan hissedebilirsiniz. Ruh halinizde dalgalanmalar olabilir. Daha çabuk kızabilirsiniz veya moraliniz bozulabilir. Konsantre olmakta güçlük yaşayabilirsiniz. Kendinizi daha aç hissedebilirsiniz. İlk günlerde başağrılarınız, uyku problemleriniz olabilir. Bunların çoğu nikotin çekilmesine bağlı ortaya çıkar. Akciğerlerinizin temizlenmesine bağlı öksürük ve balgam artışı olabilir. Çoğu kimse bu şikayetler nedeniyle tekrar başlamayı düşünür. Bu durumlarda sıcak bir banyo yapmak, yürüyüş yapmak, yavaş ve derin nefesler almak stresinizi azaltabilir. En kötü şikayetlerin bile birkaç hafta sonra kaybolacağını aklınızdan çıkarmayın. Şikayetler kaybolduktan sonra bile canınız sigara çekiyor olabilir. Bu nikotin bağımlılığından çok sigara alışkanlığına bağlı gelişir.  Kahvenin yanında sigara içmeye alışmışsanız kahve yerine mesela çay için.

Nikotin sakızlarının, bantların, spreylerin faydası olur mu?

Bunlar sigara içmeden vücuda nikotin sağlamanın diğer yollarıdır.
Kendi başınıza sigarayı bırakamayacağınızı hissediyorsanız veya çok şiddetli nikotin eksikliği semptomları yaşıyorsanız bu ürünlerin faydası olabilir. Bu ürünleri kullanırken sigara içmemeniz çok önemlidir. Sigaraya bağlı alışkanlıklardan kurtulana ve hayatınızdaki değişiklikleri yapana kadar bu ürünlerden faydalanabilirsiniz. Sigaradan kurtulduktan sonra nikotin bağımlılığından kurtulmak daha kolaydır. Ayrıca piyasada nikotin içermeyen, canınızın sigara çekmesini azaltarak sigara bırakmanıza yardımcı olacak ilaçlar da vardır. Bunları doktorla görüşerek, kullanma talimatlarına uygun olarak kullanmalı.

başa dön

Sigara içmek yerine ne yapabilirim?

Şekersiz sakız çiğneyebilirsiniz.Kuruyemiş atıştırabilirsiniz. Sigara içemeyeceğiniz ortamlara, örneğin sinemaya gidebilirsiniz. Yürüyüş veya açık havada basit işler yapabilirsiniz.Esas ve özet olarak, bir alışkanlığı yok etmek zordur, yerine başka bire alışkanlık koymak çok daha kolay ve etkilidir.

Ya sigarayı bırakamazsam? 

Bırakabilirsiniz.

Sigarayı bırakanların çoğunun daha önce başarısız bırakma denemeleri olmuştur.

Bu yüzden pes etmeyin. İlk günler en zor dönemdir ve tek bir nefesin bile sizi eski halinize döndürebileceğini bilerek çabalarınızı riske atmayın. Yine de dayanamayıp bir sigara yakmışsanız, gidip bir paket sigara almadan önce ne olduğunu, neden dayanamadığınızı irdeleyin, bir dahaki sefere bu durumla nasıl başa çıkacağınızı düşünün ve kendinize yeni bir tarih belirleyin. Kendinizi sigarayı bırakmakla yükümlü kılın. 

Başarabilirsiniz.

başa dön